Czy wiskoza to dobry materiał? Zalety i wady tkaniny

Tak, wiskoza to dobry materiał, zwłaszcza na lato – jest przewiewna, doskonale odprowadza wilgoć i rzadko wywołuje podrażnienia. W tym artykule wyjaśniamy, skąd się bierze, jakie ma zalety i jak o nią dbać, aby służyła przez wiele sezonów.

Jak powstaje wiskoza i co ją wyróżnia?

Podstawą produkcji jest pulpa drzewna, a konkretnie celuloza pozyskiwana głównie z drewna iglastego – wykorzystuje się sosnę, świerk oraz buka. Surowiec ten w pierwszej kolejności poddaje się rozdrobnieniu drewna, by następnie przeprowadzić obróbkę chemiczną, która odróżnia wiskozę od włókien w pełni naturalnych.

Kolejne etapy są ściśle kontrolowane: rozdrobnione drewno trafia do ługu sodowego, co pozwala oddzielić ciekłą frakcję celulozową. Uzyskany roztwór przeciska się następnie przez mikrootwory prosto do kwasu siarkowego – w tym momencie formują się cienkie nitki, czyli przędza wiskozowa. To właśnie one stanowią półprodukt do wytwarzania zarówno tkaniny wiskozowej (o splocie pod kątem prostym i minimalnej rozciągliwości), jak i dzianiny wiskozowej, która swobodnie się rozciąga i rzadziej wymaga prasowania.

Historia materiału sięga 1855 roku, gdy szwajcarski chemik Georges Audemars po raz pierwszy uzyskał włókna przypominające jedwab. Określenie “wiskoza” upowszechnili natomiast Charles Frederick Cross, Edward John Bevan i Clayton Beadle, a pierwsza komercyjna produkcja ruszyła już na początku XX wieku. Od tamtej pory tworzywo zdobyło miano sztucznego jedwabiu – jest gładkie, przyjemne w dotyku, a jednocześnie mieści się w kategorii tkanin sztucznych ze względu na niezbędną obróbkę chemiczną.

Jakie właściwości użytkowe ma wiskoza?

Rodzaj splotu i pochodzenie celulozowe sprawiają, że odzież nosi się niezwykle komfortowo. Materiał wyróżnia kilka wzajemnie powiązanych cech, które docenią zwłaszcza osoby szukające wygody w cieplejsze dni.

Oddychalność i zarządzanie wilgocią

Nadrzędną zaletą jest przewiewność, co oznacza, że powietrze swobodnie przepływa przez strukturę włókien. Jeszcze większe znaczenie ma higroskopijność – wiskoza potrafi wchłonąć do 50% więcej wilgoci niż bawełna i szybko odparowuje nadmiar potu. Dzięki temu ubranie nie przykleja się do skóry nawet podczas upału.

Takie sprzężenie cech sprawia, że w gorące dni mikroklimat przy ciele pozostaje chłodny i suchy. W przeciwieństwie do tkanin poliestrowych wilgoć nie kumuluje się wewnątrz materiału, więc nie dochodzi do uczucia lepkości.

Bezpieczeństwo dla skóry i hipoalergiczność

Gładka powierzchnia i naturalne pochodzenie celulozy nadają tworzywu status materiału antyalergicznego. Zdecydowana większość użytkowników, nawet tych ze skłonnością do podrażnień, nie doświadcza żadnej reakcji alergicznej skórnej. Swędzenie czy zaczerwienienia pojawiają się zwykle dopiero wtedy, gdy podczas produkcji zastosowano nadmiar chemikaliów i nie zostały one skutecznie wypłukane z partii odzieży.

Estetyka, barwienie i układanie na sylwetce

Oprócz wygody istotna jest warstwa wizualna – włókna cechuje sublimacja barwników, przez co kolory pozostają intensywne mimo wielokrotnego prania i nie blakną pod wpływem słońca. Gładka, gładkość przypomina jedwab, a zdolność do miękkiego układania się na sylwetce sprawia, że tkanina pięknie się drapuje. Z tego powodu dzianina wiskozowa chętnie wykorzystywana jest w dopasowanych fasonach podkreślających linię ciała.

Jak wiskoza wypada na tle bawełny, lnu i poliestru?

Wybór pomiędzy różnymi tworzywami warto oprzeć o konkretne parametry, ponieważ każdy surowiec ma odmienną charakterystykę. Poniższe zestawienie uwypukla kluczowe różnice:

Konfrontacja z bawełną

Bawełna wydaje się najbliższą konkurencją, ale po zamoczeniu staje się ciężka i bardzo wolno schnie. Wiskoza zachowuje lekkość nawet przy wysokiej wilgotności, dlatego na wyjazdy w tropiki wybiera się ją chętniej niż bawełniane odpowiedniki.

Len i poliester – czy warto je zastępować?

Len ma podobne właściwości termiczne, jednak pod wpływem intensywnego promieniowania słonecznego jego włókna stopniowo ulegają degradacji. Omawiane tworzywo nie wykazuje takiej wrażliwości. Z kolei poliester kusi trwałością i odpornością na zagniecenia, lecz – jako typowe włókno syntetyczne – nie przepuszcza powietrza i praktycznie nie chłonie wilgoci. W takim zestawieniu komfort cieplny i uczucie świeżości wyraźnie przemawiają na korzyść celulozowego materiału.

Jak prawidłowo dbać o odzież wiskozową?

Odporność mechaniczna bywa ograniczona, dlatego pielęgnacja w dużym stopniu decyduje o tym, czy rzecz posłuży dłużej niż jeden sezon. Kilka prostych nawyków wystarczy, aby uniknąć deformacji i utraty koloru.

Temperatura i program prania

Zalecana temperatura prania mieści się w przedziale 30–40°C. Automatyczny program do tkanin delikatnych ogranicza tarcie oraz intensywność wirowania, co chroni przed mechaceniem. Dla szczególnie cienkich wyrobów bezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje pranie ręczne, podczas którego nie trze się materiału. Dodatkowym zabezpieczeniem jest woreczek ochronny do prania – włożenie do niego bluzki czy sukienki znacznie zmniejsza ryzyko uszkodzeń w bębnie pralki.

Suszenie i prasowanie

Mokre ubrania należy rozkładać na płasko, z dala od kaloryferów i ostrego słońca, ponieważ wysoka temperatura wywołuje kurczenie. Suszarka bębnowa jest całkowicie przeciwwskazana – jej działanie prowadzi do szybkiego zniszczenia struktury włókna. Jeśli chodzi o wygładzanie zagnieceń, optymalna temperatura prasowania to maksymalnie 90–100°C, a żelazko zawsze przykłada się od lewej strony, najlepiej przez dodatkową ściereczkę. Dzięki temu połysk pozostaje nienaruszony, a materiał nie ulega przypaleniom.

Czy wiskoza ma jakieś wady?

Mimo całej listy zalet trzeba wspomnieć o kilku niedogodnościach. Mechacenie materiału pojawia się niemal zawsze po dłuższym użytkowaniu, a nieprawidłowe pranie przyspiesza ten proces. Dotyczy to zarówno cienkich bluzek, jak i grubszych swetrów – z czasem na powierzchni tworzą się nieestetyczne kuleczki, które trudno usunąć.

Kolejnym mankamentem jest podatność na gniecenie. O ile dzianina wiskozowa dzięki swej elastyczności rzadziej wymaga kontaktu z żelazkiem, o tyle klasyczna tkanina wiskozowa marszczy się bardzo szybko, co w przypadku eleganckich koszul czy spódnic oznacza częste prasowanie. Zamoczone włókna stają się ponadto wiotkie, dlatego przed schowaniem do szafy każdą rzecz trzeba dokładnie wysuszyć, aby nie odkształciła się pod własnym ciężarem.

Wiskoza potrafi wchłonąć nawet do 50% więcej wilgoci niż bawełna, jednocześnie nie stając się ciężka i nie tracąc przewiewności.